Yıllık ücretli izin süresinde ödenen ücretin hesabı nasıl yapılır?

4857 sayılı İş Kanunu gereği, aynı işverene bağlı çalışma süresi en az 1 yıl olan işçi yıllık ücretli izin hakkı elde etmektedir. 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) 14 günlük yıllık ücretli izin hakkı bulunmaktadır. Çalışanların izin sürelerine ilişkin ücretlerinin, izin öncesinde peşin olarak veya avans şeklinde kendilerine ödenmesi gerekmektedir. Bu ücretin hesabında çalışana ödenen ücret dikkate alınmaktadır. İzin süresine ilişkin ücretin hesabı sırasında, çalışana yapılan sosyal yardımlar, ek ödemeler, fazla çalışma ücretleri v.s. dikkate alınmamaktadır. İzin süresine rastlayan hafta tatili, genel bayram ve ulusal tatil günleri izin günü olarak kabul edilmemekte, böylesi günlerin ücretleri ayrıca ödenmektedir.

İbrahim IŞIKLI

Sosyal güvenlik reformunda, gelir vergisinden muaf kadın sigortalılarla ilgili önemli düzenleme getirilmiştir. 5510 sayılı Kanun'un geçici 16'ncı maddesi ile "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde belirtilen işleri, hizmet akdiyle herhangi bir işverene tabi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici nitelikte yapmakta olanların bu maddenin yürürlük tarihinden sonra aynı şartlarla bu işleri yaptıkları, Maliye Bakanlığı'nın görüşü alınarak kurumca belirlenen usul ve esaslara göre tespit edilen kadın isteğe bağlı sigortalılar; bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının onbeş katı üzerinden başlanılarak, takip eden her yıl için bir puan artırılmak suretiyle otuz katını geçmemek üzere malullük, yaşlılık, ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primi öderler" hükmü getirilmiştir.

Mesai saatleri dışında veya tatil günlerinde başka bir işte çalışılabilir mi?

İşveren işçi ilişkileri, yasa ile belirlenen esaslar çerçevesinde iş sözleşmelerinde düzenlenmektedir. Bu kapsamda; işin niteliği, görev tanımları, çalışma süre ve koşulları, işçiye ödenecek ücret ve diğer esaslar iş sözleşmesinde saptanmaktadır. Genel bakımdan işveren ile işçi arasındaki ilişki, bağımlılık esasına dayalı bir iş ilişkisi olarak değerlendirilmektedir. Bu açıdan işçinin bir başka işte çalışması konusunda işvereninin onayı esastır.

Bununla birlikte, iş sözleşmesinde konuya yönelik bağlayıcı özel bir düzenleme yapılmış olması halinde ilgili iş sözleşmesi hükmü geçerli olacaktır.

İbrahim Işıklı

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun fiili hizmet süresi zammına ilişkin hükümleri 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Kanunun uygulamasına yönelik olarak "Fiili Hizmet Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" 27/09/2008 tarihli ve 27010 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. Ayrıca SGK'nın 2009/79 sayılı genelgesinde uygulamalar açıklandı.

Fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacak sigortalılar

a- Kurşun ve arsenik işlerinde çalışanlardan;

• Kurşun üretilen galenit, serüzit, anglezit gibi cevherlerin çıkarılmasına ilişkin maden ocağı,