İşçilere ücret kesme cezası verilmesinin koşulları nelerdir?

Çalışanlara hangi durumlarda ve koşullarla ücret kesme cezası verilebileceği yasa ile düzenlenmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu 38. madde ile yapılan düzenleme gereği;

çalışanlara ücret kesme cezası verilebilmesi için durumun iş sözleşmesi veya toplu sözleşme hükümleri ile belirlenmiş olması gerekmektedir. İşçiye ücret kesme cezası verilmesi halinde durum nedenleri ile birlikte işçiye yazılı olarak bildirilecek, bir ayda verilen ücret kesme cezası tutarı işçinin 2 günlük ücretini geçemeyecektir. İşçilere verilen ücret kesme cezası tutarlarının kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın bu amaçla açılmış hesabına yatırılması gerekmektedir. Bu paralar işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için harcanacaktır.

Şubat ayında tam çalışan bir sigortalı için kaç gün üzerinden prim ödenmelidir?

Sosyal sigorta mevzuatı açısından aylar kaç gün sürdüklerine bakılmaksızın (28, 29, 30, 31) 30 gün olarak dikkate alınmaktadır. Herhangi bir ayda eksik çalışması bulunmayan bir sigortalı için ilgili ayın kaç gün sürdüğüne bakılmaksızın 30 gün üzerinden sigorta bildirimi yapılmaktadır. Bu durum Şubat ayı için de aynen geçerlidir. Öte yandan; ilgili ayda eksik çalışması bulunan sigortalının prim günü sayısı, çalıştığı gün sayısına bakılarak belirlenmektedir. Söz gelimi; Şubat ayında "3" gün raporlu bulunan bir sigortalı, Şubat ayı 28 gün sürdüğü için (2010 yılı için) 25 gün çalışmış olacaktır.

Emeklilik nedeni ile işten ayrılan işçi aynı işyerinde çalışabilir mi?

Sosyal Güvenlik mevzuatının gerektirdiği şartları sağlayan sigortalı, emeklilik haklarından yararlanabilmektedir. Bu kapsamda, emeklilik hakkını elde etmiş olan sigortalı, emeklilik nedeni ile iş sözleşmesini fesih edebilmekte, çalışma süresinin gerektirdiği kıdem tazminatını alabilmektedir. Bu haktan yararlanılabilmesi için; bağlı bulunulan Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'ne emeklilik başvurusu yapılması, emeklilik hakkının elde edildiğini ve kıdem tazminatının ödenebileceğini gösteren yazı ile iş sözleşmesinin feshi gerekmektedir.

Çalışanlara yol ve yemek verilmesi gerekli midir?

İş Kanunu gereği bir iş sözleşmesine bağlı olarak çalışan bir işçiye, asgari ücretin altında olmamak koşulu ile ücret ödenmesi zorunludur. 01.01-30.06.2010 için brüt asgari ücret 729 TL olarak uygulanmaktadır. Çalışanlara ücret dışında yapılacak her türlü ödeme ve sağlanacak menfaat için iş sözleşmeleri hükümleri önem taşımaktadır. Bir çalışana yol ve yemek parası ödenmesi, servis sağlanması veya işyerinde yemek verilmesi; iş sözleşmesi hükümleri ile belirlenmektedir.

İstifa eden işçi ihbar tazminatına hak kazanır mı?

4857 sayılı İş Kanunu gereğince, iş veren işçi ilişkileri yazılı iş sözleşmelerine dayalı olarak gerçekleştirilmektedir. Taraflardan herhangi birinin iş sözleşmesini fesih etmek istemesi halinde, durumu yazılı olarak ve bildirim süresine bağlı kalarak diğer tarafa bildirmesi esastır. Bildirim süreleri 4857/17. madde ile;

• 6 aya kadar süren çalışmalarda 2 hafta,

• 6 aydan 1,5 yıla kadar süren çalışmalarda 4 hafta,

• 1,5 yıldan 3 yıla kadar süren çalışmalarda 6 hafta,

• 3 yıldan fazla süren çalışmalarda 8 hafta olarak belirlenmiştir.

SGK İşten Ayrılma Bildirimi hangi durumda yapılmalıdır?

01.10.2008 tarihinden başlanarak çalışanların sigortalılıklarının sona ermesinde sigortalı işten çıkış bildiriminin SGK'ya yapılması gerekmektedir. 01.08.2009 tarihinden geçerli olarak bu bildirimin sigortalılığın sona ermesinden itibaren 10 gün içinde yapılmaması halinde idari para cezası uygulanmaktadır. Bu kapsamda; çalışanların işten ayrılmaları durumunda (işten ayrılma nedeni belirtilerek) sigortalı işten çıkış bildiriminin bu sürede yapılması önem taşımaktadır.

İşten ayrılan işçiye geriye dönük kaç yıla kadar izin ücreti ödenmektedir?

Yıllık ücretli izin haklarına ilişkin esaslar, 4857 sayılı İş Kanunu ile belirlenmektedir. Bu kapsamda yıllık ücretli izin haklarının ilgili olduğu dönemde kullanılması esastır. Yıllık ücretli izin hakkından vaz geçilemez. İşveren işçinin yıllık ücretli izin hakkını kullanmasını sağlamakla yükümlüdür. Bununla birlikte; iş sözleşmesinin feshi halinde hak kazanıldığı halde kullanılmamış bulunulan izin haklarına ilişkin ücret fesih tarihinde işçiye ödenmektedir.

Mazeretsiz işe gelmeyen çalışanla ilgili olarak yapılacak işlem nedir?

4857 sayılı İş Kanunu 25. Madde II fıkra; iş sözleşmesinin işveren tarafından bildirim süresi verilmeksizin ve tazminat ödenmeksizin feshine ilişkin esasları düzenlenmektedir. İlgili fıkranın G bendi gereğince, işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir neden olmaksızın ardı ardına 2 gün, aynı ay içinde tatil günlerini takip eden 2 gün veya aynı ay içinde 3 gün işe devamsızlık yapması iş sözleşmesinin tazminatsız ve bildirimsiz feshine yol açabilecektir.

Yıl sonunda çalışanların net ücretleri neden azalır?

Çalışanların ücretleri dikkate alınarak oluşan gelir vergisi matrahları üzerinden gelir vergisi kesilmektedir. Gelir vergisi kesintisi, yıl içindeki gelirler toplamı dikkate alınarak yapılmaktadır. Ancak; çalışanların gelir vergisi kesintileri aylık olarak yapılmakta ve ödenmektedir. Bu işlem sırasında, çalışanın yıl içinde oluşan gelir vergisi matrahları toplamı (kümülatif gelir vergisi matrahı) dikkate alınmaktadır.

Kısmi süreli çalışmalarda prim günü nasıl belirlenmektedir?

4857 sayılı İş Kanunu gereğince iş sözleşmeleri kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışma esasına dayalı olarak düzenlenebilmektedir. Böylesi çalışmalarda, çalışma süresi haftalık normal çalışma süresi olan 45 saatin önemli ölçüde altında gerçekleşmektedir. Kısmi süreli veya çağrı üzerina çalışma esası ile çalışan sigortalıların prim günleri, çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanmaktadır.