Yıllık ücretli izin süresinde ödenen ücretin hesabı nasıl yapılır?

4857 sayılı İş Kanunu gereği, aynı işverene bağlı çalışma süresi en az 1 yıl olan işçi yıllık ücretli izin hakkı elde etmektedir. 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) 14 günlük yıllık ücretli izin hakkı bulunmaktadır. Çalışanların izin sürelerine ilişkin ücretlerinin, izin öncesinde peşin olarak veya avans şeklinde kendilerine ödenmesi gerekmektedir. Bu ücretin hesabında çalışana ödenen ücret dikkate alınmaktadır. İzin süresine ilişkin ücretin hesabı sırasında, çalışana yapılan sosyal yardımlar, ek ödemeler, fazla çalışma ücretleri v.s. dikkate alınmamaktadır. İzin süresine rastlayan hafta tatili, genel bayram ve ulusal tatil günleri izin günü olarak kabul edilmemekte, böylesi günlerin ücretleri ayrıca ödenmektedir.

Mesai saatleri dışında veya tatil günlerinde başka bir işte çalışılabilir mi?

İşveren işçi ilişkileri, yasa ile belirlenen esaslar çerçevesinde iş sözleşmelerinde düzenlenmektedir. Bu kapsamda; işin niteliği, görev tanımları, çalışma süre ve koşulları, işçiye ödenecek ücret ve diğer esaslar iş sözleşmesinde saptanmaktadır. Genel bakımdan işveren ile işçi arasındaki ilişki, bağımlılık esasına dayalı bir iş ilişkisi olarak değerlendirilmektedir. Bu açıdan işçinin bir başka işte çalışması konusunda işvereninin onayı esastır.

Bununla birlikte, iş sözleşmesinde konuya yönelik bağlayıcı özel bir düzenleme yapılmış olması halinde ilgili iş sözleşmesi hükmü geçerli olacaktır.

İsteğe bağlı sigortalılık hükümlerinden yararlanma şartları nelerdir?

İsteğe Bağlı Sigortalılık Şartları

• Türkiye'de ikamet etmek: Ancak, Genelgenin 2.1.4'üncü maddesinde belirtilenler ile uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinden dolayı yurtdışından da ülkemizde isteğe bağlı sigortaya devam etme hakkı olanlar için Türkiye'de ikamet şartı aranmayacaktır.

• 18 yaşını doldurmuş olmak

Zorunlu sigortalı olmamak veya 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında ay içinde 30 günden az çalışmak

BAŞVURULAR

• İlk defa isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi" ile ikametgahlarının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüklerine/sosyal güvenlik merkezlerine başvurmaları gerekmektedir. (Söz konusu belgelerin adi posta veya kargo ile gönderilmesi halinde Kurum kayıtlarına intikal tarihi, taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta ile yapılan bildirimlerde ise postaya veriliş tarihi başvuru tarihi olarak kabul edilecektir.)

Özürlü çalıştırılması yükümlülüğünün yerine getirilmesi konusunda yapılması gerekenler nelerdir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca;
aynı il sınırları içinde 50 veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin % 3 oranında özürlüyü durumlarına uygun işlerde çalıştırmaları zorunludur. Özürlü çalıştırmakla yükümlü olan işverenler, çalıştıracakları özürlüleri İş Kurumu aracılığı ile sağlayacaklardır. Kurum aracılığı olmaksızın istihdam edilen özürlülerin 15 gün içinde tescillerinin yapılması gerekmekte,kurum tarafından tescili yapılmayan işçiler, özürlü istihdamı kapsamında değerlendirilmemektedir.

Hafta tatilinin resmi tatil gününe rastlaması halinde işçiye ayrıca izin verilmesi gerekir mi?

Haftanın 6 iş günü eksiksiz olarak çalışan işçiye 7. gün 24 saat kesintisiz dinlenme (hafta tatili) verilmesi esastır. Hafta tatili gününün ücreti herhangi bir çalışma karşılığı olmaksızın işveren tarafından işçiye ödenmektedir. Öte yandan; hafta tatili gününün resmi tatil gününe rastlaması halinde, söz konusu günde çalışmayan işçiye bu nedenle ek bir ödeme yapılması veya ek bir dinlenme günü verilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.

Bir başka deyişle, hafta tatili günü ve resmi tatil gününün aynı güne raastlaması, işçiye söz konusu gün için 2 günlük ücret ödenmesi veya 2 günlük dinlenme verilmesi sonucuna yol açmayacaktır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında ölüm aylığına hak kazanılması halinde, aylık kimlere hangi oranlarda bağlanır?

Herhangi bir sigortalının ölümü sonucunda ölüm aylığı bağlanması gerektiğinde;

• Sigortalının eşine %50 oranında, dul eşe (aylık alan çocuk  bulunmaması ya da eşin çalışmaması veya aylık almaması halinde bu oran %75 olur),

• Çocuklara %25 oranında, çalışmayan ve Kurumdan gelir ya da aylık almayan çocuklardan;
• 18 yaşını,
• Lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını,
• Yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurmayanların her birine aylık bağlanır.

• Ancak, çocuk en az % 60 oranında malul ise veya kız çocuğu evli değilse, evli olmakla beraber sonradan boşanmışsa veya dul kalmışsa yaş sınırı aranmaksızın aylığa hak kazanır.

Geçici iş göremezlik ödeneğinin tutarı nasıl hesaplanmaktadır?

İşgöremezliğin, İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ortaya çıkması halinde, BELİRLİ BİR SİGORTALILIK SÜRESİ VE PRİM ÖDEME GÜN SAYISI ARANMAKSIZIN ilk günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir. Hastalık ve analık hallerine dayalı işgöremezlikte ise, hastalık ya da doğumdan önceki bir yıl içinde 90 gün prim ödenmiş olması gerekmektedir. Geçici iş göremezlik ödeneklerinin tutarı, son üç aylık prime esas kazanca göre belirlenir.

Ayakta tedavilerde günlük ortalama kazancın 2/3'ü, yatarak tedavilerde ise 1/2'si ödenmektedir.

Yeni Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre yaşlılık aylığı almak için mevcut şartlar nelerdir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, sigortalılık alanındaki pek çok konuda olduğu üzere yaşlılık aylığı hakları konusunda da önemli değişiklikler içermekte.

Buna göre;

ilk defa bu Kanun'a göre sigortalı sayılanlara;

• Kadın ise 58,
• Erkek ise 60 yaşını doldurmuş olmaları ve en az 9000 gün;

Malulluk aylığı almak için gereken şartlar nelerdir?

5510 sayılı Kanun'a göre;

• Çalışma gücünü veya

• İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü,

• En az %60 oranında kaybeden ve

• Bu durum Kurum Sağlık Kurulu'nca tespit edilen sigortalı

malul sayılır.