Yıllık İzin Hak Edişleri Ve Ücretli İzin Uygulaması

Aktif .

yıllık ücretli izinBelgin Yıldırım
Denetmen

İnsan bedeni, belli bir süre çalışmanın temponun ardından dinlenmeye ihtiyaç duymaktadır. Aktif çalışanlarımız; yorucu, yıpratıcı ve stres dolu iş dünyasında kısa mesafelerde soluklanılmalı ki, uzun mesafeleri rahatlıkla aşabilsinler. Çalışanların büyük bir bölümü, kış mevsiminden daha ziyade yaz döneminde tatil yapmak istemektedir. Bu arzularının gerçekleşmesi 4857 sayılı İş Kanunu'nun ilgili maddelerince şekillenmektedir.

Yıllık ücretli izin hakkı ve izin sürelerinin tespiti

4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesinde izin hakkı ve izin süreleri aşağıdaki şekilde belirtilmektedir.

  • Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.

  • İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

  • Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.

  • İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresine bağlıdır.

  • Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara on dört günden,

  • Beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden,

  • On beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmi altı günden, az olamaz.

İstisnai durumlar:

  1. On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle, elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

  2. Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.

Yıllık ücretli izin hakkı ve izni kullanma dönemi

  • 4857 sayılı İş Kanunu'nun 54. maddesinde - yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında; işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları sürelerin birleştirilmesinden bahsetmektedir. Şu kadar ki, bir işverenin  bu kanun kapsamına giren işyerinde çalışmakta olan işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süreler de hesaba katılır.

  • İşçi her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek yıl içinde  kullanır.

  • Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerlerinde geçen süreler ve kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara bağlı işyerlerinde geçen süreler, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.

Yıllık ücretli iznin uygulanması

Yıllık izin kullanımlarında, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 56. maddesinde yer alan hükümlere dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu hükümler, aşağıda belirtilen şekli ile kanunda yer almaktadır.

  • Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez.

  • Bu iznin 53. maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur.

  • Ancak, 53. maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en çok üçe bölünebilir.

  • İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

  • Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.

  • Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. İşveren, işyerinde çalışanı işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.

Ayrıca; yıllık izin ücreti, yıllık izin kullanılan zaman diliminde başka bir işyerinde çalışma yasağı ve hizmet sözleşmesinin sona ermesinde izin ücretinin durumu ve ücretten indirim yapılamayacak halleri 4857 sayılı İş Kanunu'nun referans alınarak, bilgilendirme yapacağız.

Yıllık izin ücreti

  • İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

  • Bu ücretin hesabında 50'nci madde hükmü uygulanır.

  • Günlük, haftalık veya aylık olarak belirli bir ücrete dayanmayıp da akort, komisyon ücreti, kara katılma ve yüzde usulü ücret gibi belirli olmayan süre ve tutar üzerinden ücret alan işçinin izin süresi için verilecek ücret, son bir yıllık süre içinde kazandığı ücretin fiili olarak çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama üzerinden hesaplanır.

  • Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, izin ücreti işçinin izine çıktığı ayın başı ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

  • Yüzde usulünün uygulandığı yerlerde bu ücret, yüzdelerden toplanan para dışında işveren tarafından ödenir.

  • Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.

İzinde çalışma yasağı

  • MADDE 58: Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.

Sözleşmenin sona ermesinde izin ücreti

  • MADDE 59: İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar.

  • İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde 17'nci maddede belirtilen bildirim süresiyle, 27'nci madde gereğince işçiye verilmesi zorunlu yeni iş arama izinleri yıllık ücretli izin süreleri ile iç içe giremez.

İzinlere ilişkin düzenlemeler

  • MADDE 60: Yıllık ücretli izinlerin, yürütülen işlerin niteliğine göre yıl boyunca hangi dönemlerde kullanılacağı, izinlerin ne suretle ve kimler tarafından verileceği veya sıraya bağlı tutulacağı, yıllık izninin faydalı olması için işveren tarafından alınması gereken tedbirler ve izinlerin kullanılması konusuna ilişkin usuller ve işverence tutulması zorunlu kayıtların şekli Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle gösterilir.

Ücretten indirim yapılamayacak haller

  • MADDE 62: Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz.

Kaynak: Dünya Gazetesi

BÜLTENE ABONE OL!

Yasal değişiklikler ve mevzuata ilişkin güncellemelerden haberdar olmak için bültenimize abone olun

Sosyal Medya

İş Kanunu Facebookİş Kanunu Twitterİş Kanunu Google+Datassist Linkedin